كلمه امر : اولا : معنايش طلب انشايى است به حكم تبادر . فانّ المفهوم عرفا من مثل امر زيد بكرا انّه طلب منه طلبا انشائيا . و تبادر علامت حقيقت است . ثانيا : بر فرض براى مطلق الطلب وضع شده باشد منصرف به طلب انشايى است و اين انصراف موجب ظهور لفظ امر در طلب انشايى است . ولى كلمه‌ى اراده منصرف به اراده‌ى حقيقيّه است . قوله : « و اختلافهما فى ذلك . . . » . درباره‌ى طلب و اراده دو نظريه معروف وجود دارد : « 1 » 1 ) نظريه معتزله و اكثر علماء شيعه : طلب و اراده مفهوما و انشاءا و خارجا متّحد هستند . توضيح : مفهوما يعنى معناى لفظ طلب و معناى لفظ اراده واحد است . به عبارت ديگر اين دو لفظ مترادف هستند ( نظير انسان و بشر ) ولى اين دو لفظ از جهت انصراف با يكديگر تفاوت دارند به اين معنا كه لفظ طلب ، انصراف به طلب انشايى و لفظ اراده ، انصراف به اراده حقيقيّه دارد ( بحث لغوى ) . انشاءا يعنى طلب انشايى با اراده‌ى انشائيه واحد است ( بحث اصولى ) . خارجا يعنى طلب حقيقى با ارادهء حقيقيّه واحد است ( بحث عقلى ) . طبق نظريه اوّل ، طلب در هر مرتبه‌اى با اراده در همان مرتبه متّحد است ( طلب حقيقى با اراده‌ى حقيقيّه ، طلب انشايى با اراده انشائيه و . . . ) پس طلب در هر مرتبه‌اى با اراده در مرتبه ديگر مغاير است ( مثلا طلب حقيقى غير اراده انشائيه است ) . چنان كه طلب در هر مرتبه‌اى با طلب در مرتبه ديگر مغاير مىباشد ( مثلا طلب حقيقى غير طلب انشايى است ) . « 2 »

--> ( 1 ) - مطالب از اينجا تا الفصل الثانى ارتباط كمى با علم اصول دارد . ( 2 ) - ر ك : فوائد الاصول مرحوم مصنّف ، ص 23 .